ISSN: 0041-4255
e-ISSN: 2791-6472

Yiğit H. Erbil1, Alice Mouton2

1Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Ankara/TÜRKİYE https://ror.org/04kwvgz42
2CNRS, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi, Villejuif/FRANCE https://ror.org/02feahw73

Anahtar Kelimeler: Hitit Anadolu, mühürcülük, hiyeroglif yazı, Hitit çivi yazısı, Hitit dini.

Özet

Bu çalışma, günümüzde Ankara, Erimtan Müzesi’nde muhafaza edilen, Hitit Anadolu’suna ait üç yazıtlı eserin ilk akademik değerlendirmesini sunmaktadır. İncelenen eserler, bir mühür, bir mühür baskısı ve kırık bir çivi yazılı tabletten oluşmaktadır. Mühür, mühür baskısı ve tablet üzerinde yer alan okumaların net görüntüleri için RTI (Yansıtma Dönüşümlü Görüntüleme) çalışmaları yapılmış ve eserlerin okunmasının ardından, ilk kez yayınlanmak üzere çizimleri tamamlanmıştır. Hem mühür hem de mühür baskısı için mühür sahibinin adının okunmasına yönelik bir öneri sunulmuş olup, bu kimliklendirme, söz konusu nesnelerle ilişkilendirilen bireyler hakkında önemli bilgiler sağlamaktadır. Bu tespitlerin, Hitit Dönemi mühürcülüğü üzerine yapılan daha geniş kapsamlı çalışmalara katkıda bulunması beklenmektedir. Ayrıca, ağır tahribata uğramış durumda olan tablet fragmanına yönelik ön okuma, metnin AN.TAH.ŠUM festivali ile olası bir ilişkisini düşündürmektedir. Metnin kırık yapısı nedeniyle bu kimliklendirme kesin olmamakla birlikte, belge Hitit dinî metinleri ile olası bağlantıları araştırma fırsatı sunmaktadır. Bu üç eserin analizi, mevcut Hitit yazıtlarını genişletmekle kalmayıp, aynı zamanda bu eserleri bilim dünyasına da açık hâle getirmektedir. Çalışma, özel müzelerde bulunan eserlerin sistematik olarak belgelenmesinin önemini de vurgulamaktadır. Bu tür eserlerin titizlikle incelenmesi, Hitit tarihi ve kültürüne dair yeni yapılandırmaları daha da kesinleştirecek değerli veriler sağlayacaktır. Gelecekte yapılacak olan mühür, mühür baskısı ve tablet üzerindeki yazılara dayalı karşılaştırmalı analizler ve disiplinlerarası çalışmalar, bu eserlerin tarihsel ve filolojik önemini daha iyi aydınlatacaktır.